of 9

MARTIN HEIDEGGER MARTIN HEIDEGGER'İN KISA YAŞAM ÖYKÜSÜ

25 views
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Share
Description
'da doğdu, 87 yıl yaşadı ve 26 Mayıs 1976'da öldü. Almanya'nın Messkirch kasabasında doğdu, ilk ve ortaokul eğitim hayatına da bu kasabada başladı. Lise eğitimine Freiburg'da başladı ve burada tamamladı. Freiburg'daki lise hayatı
Tags
Transcript
  MURAT KELESG1402.14052 MARTIN HEIDEGGER  1MARTIN HEIDEGGER’İN KISA YAŞAM ÖYKÜSÜ Martin Heidegger 26 Eylül 1889’da doğdu, 87 yıl yaşadı ve 26 Mayıs 1976’da öldü !l"anya’nınMess#ir$% #asa&asında doğdu, il# ve ortao#ul eğiti" %ayatına da &u #asa&ada &aşladı 'ise eğiti"ine (rei&urg’da &aşladı ve &urada ta"a"ladı (rei&urg’da#i lise %ayatı &oyun$a "ate"ati#le &irli#te evri" &iyolo)isi ve #atoli# teolo)iye ilgi duydu *o$u#luğundan iti&aren dine ve +else+eye eğili"li &iri olara# yetişti (else+i alış"alarıyla olduğu #adar, yaşa"ı ve eşitli döne"lerde sergilediği -oliti# tutu"uyla da tartış"a #onusu oldu (else+i &ilgi, &iri#i"i öne"i yadsına"a.#en siyasi aı#la"aları dolayısıyla süre#li sorunlu &ir iliş#inin taşıyı$ısı oldu ve &u duru" oğu .a"an +else+i alış"alarına da yansıyara# onları gölgede &ıra#tı Hatta #ayna#lara  &a#ıldığında 19// senesinde 0a.ilerin i#tidara gel"esiyle &irli#te Heidegger, 0a.i artisi’ne #atıl"ıştır e &iro# #onuş"asın da Hitler’e duyduğu saygı ve sevgiyi dile getir"iştir 3u yü.den1945 yılında 0a.ilere #atıldığı gere#esiyle görevinden u.a#laştırıl"ıştır !n$a# ya-tığı alış"aların #uvvetliliğinden ve et#isinden dolayı öne"ini #oru"uş ve +else+e aısından yerini "u%a+a.a et"iştir 'ise yaşa"ı &oyun$a ö.elli#le onu ve +else+esini et#ileye$e# &a.ı şeylerle tanış"ıştır (ran. 3rentano’nun  !ristoteles’e öre ar lanın *o# *eşitli !nla"ına :air; adlı alış"ası ile <varlı#’ sorusunun öne"ini #avra"a yolunda il# adı"larını attı ve ö.elli#le son sını+ta #endisini yoğun &ir !ristoteles o#u"asına adadı !yrı$a Heidegger lise ağının son döne"inde ö.elli#le !l"an ede&iyatına &üyü# ilgi gösterdi, &unun yanı sıra Es#i =unan ede&iyatının se#in eserlerini o#udu >te yandan, Heidegger’in Hölderlin şiiriyle tanış"ası da yine aynı döne"e rastladı 'ise son sını+ta(rei&urg ?niversitesi’nde teolo)i %o$ası olan @arl 3raig’ın arlığa :air ntolo)inin !na Hatları; isi"li alış"asını o#uduA &u eserde &ulunan !ristoteles, B%o"as !Cuinas ve Duare. alıntıları onun iin değerli &ir #ayna# görevini gördü ve ö.elli#le ontolo)iye dair #avra"ların eti"olo)ilerini  &urada öğrendi >#ten, 2F12G 9; Heidegger üniversite öğreni"ine &aşla"adan ön$e !vusturya’da @i.vit tari#atının eğiti" no#talarından olan Bisis #asa&asında#i "anastıra ya.ıldı ve a"a$ı @i.vit ol"a#tı !"a sağlı# se&e-lerinden dolayı a"a$ı yarıda #aldı ve (rei&urg’a geri dönere# &urslu olara# teolo)i o#u"aya deva" etti #i yıl sonra Beolo)i (a#ültesinden #aydını sildiri-, aynı üniversitenin :oğa&ili"iIMate"ati# (a#ültesi’ne geiş ya-tı ve 191/ yılında üniversite eğiti"ini ta"a"ladı Heidegger lisans öğreni"i &oyun$a te. alış"asına yöneldi ve !rt%ur D$%neider yöneti"inde 191/’te si#olo)i."de =argı >ğretisi adlı eseri ile do#tor unvanını aldı :o#tora te. danış"anı D$%neider, 191/ yılında üniversiteden ayrılın$a Hıristiyan (else+esi #adrosu &oş #aldı ve Heidegger’de araştır"a ve in$ele"elerini dini #onulardan #o-arara# #endisini tü"üyle +else+eye adadı :o#torasından sonra üniversitede ders vere&il"e yet#isini #a.ana&il"e# iin gere#li, olan doentli# te.i alış"asına yöneldi ve &u "a#satla ünlü +else+e$i Heinri$% Ji$#ert’le &irli#te alıştı  MURAT KELESG1402.14052 ve 1915 yılında :uns D$otus’un kategoriler ve imlenim öğretisi adlı eseri ile ders ver"e yet#isini aldı ve öğreti" üyeliğine giden son adı"ı da &öyle$e at"ış oldu Heidegger, &aşya-ıtı Sein und Zeit  ’la arlı# ve Ka"an; ilgili il# alış"alarına 1924 yılında  &aşladı 1926 yılının son&a%arında Heidegger, Sein und Zeit ü.erinde#i alış"alarını da %ı.landırdı !ralı# ayının sonlarına doğru #ita&ın %enü. tü"ü &it"e"iş#en ya."a işini sonlandırdı ve #ita&ı nata" %alde &ası"a yolladı Sein und Zeit  , 1927 yılı 0isan ayının sonlarına doğru yayınladı 3u #ita&ı sayesinde 19 E#i" 1927’de -ro+esörlüğe yü#seltildi 3u sıralarda Heidegger, #ita&ın geri #alan #ısı"ları ü.erinde alış"alarını sürdürdüyse de &ir süre sonra &u girişi"inden va.geti 197F’te %a+i+ &ir +el geiren Heidegger &ir süre %astanede #aldı 3unun ü.erine yayınlan"a"ış ya.ıları ve notlarının nasıl terti- edile$eğine iliş#in %u""alı &ir +aaliyete girişti 3u alış"alar 1974’e de# sürdü Heidegger, to-lu eserlerinin tari%selIeleştirisel edisyonI#riti#; olara# yayınlan"asının u.un süre$eğini düşünere# eserlerinin "ev$ut son %alleriyle yayı"lan"ası tali"atını verdi Bo-lu eserler yayın$ısı olara# es#i dostu ittorio Lloster"ann’ın aynı adı taşıyan yayınevini seti 1975 yılında Toplu Eserler   arasında#i il# #ita- olan 24’ün$ü $ilt ı#tı Martin Heidegger, 26 Mayıs 1976 günü (rei&urg’da ve+at etti ve doğduğu yer olan Mess#ir$%’te to-rağa verildi >#ten, 2F12G 1/I16; 2HEİDEGGER’İN YAYINLADIĞI BAZI ESERLERİNİN ANA HATLARI 2.1Psikoo!i"#$% Y&'() Ö*'%+isi , M&-+)*& İiki- E%+i'%/Po"i+i0 Bi' K&+k)/11 Heidegger’in (rei&urg ?niversitesine verdiği do#tora te.i &u eser to-la" &eş &ölü"den "eydana gel"e#tedir 3u &ölü"ler il%el" undt, Heinri$% Maier, (ran. 3rentano ile !nt%ony Marty ve B%eodor 'i--s’in yargı ü.erine geliştirdi#leri düşün$e ve #ura"lara ayrıl"ıştır 3eşin$i &ölü" ise te.in sonu &ölü"üdür 2.2D3-s S4o+3s’3- K&+%(o'i%' 5% İ#%-i# Ö*'%+isi / 116 3u alış"a i#i &ölü"den "eydana gel"e#tedirG 1 Lategoriler >ğretisiA 2 "leni" >ğretisi iriş#ıs"ında Heidegger D#olastiğin sorunsalItari%sel &a#ış aısıyla in$elen"esi gere#tiğini savun"uştur Heidegger #ategoriler sorunu ile öğren$ili# yıllarından iti&aren ilgilen"iştir ve #ategoriler "eselesini +else+enin te"el -ro&le"lerinden &iri olara# gör"e#teydi 3u alış"ası ile da%a u."an$a &ir ya#laşı" sergile"iştir 3unu da D#olasti# düşün$enin önde gelen isi"lerinden  &iri olan +ilo.o+ :uns D$otus 1266I1/F8; ü.erinden ele al"a#taydı *alış"anın #ita- olara# yayınlanan %ali iin ö.el olara# #ale"e aldığı sonu &ölü"ünde Heidegger, &irta#ı" te.ler ya da te"el ödevler ortaya #oy"a#tadır Lategoriler öğretisinin &irin$i te"el ödevi, eşitli nesne alanlarını, &ir&irine #ategoriyal olara# indirgene"eye$e# sa%alarla sınırlandır"a#tır Lategoriler öğretisinin i#in$i te"el ödevi, &u sorunun yargı ve ö.ne sorunu iine yerleştiril"esidir Heidegger’in :uns D$otus’un gra"ati# anali.lerini ele aldığı #ısı" &urası ol"uştur  MURAT KELESG1402.14052 2.78&')k 5% Z&#&- / 129 arlı# ve .a"an, Heidegger’in Mar&urg ?niversitesi’nde verdiği derslerin neredeyse ta"a"ından &eslen"iştir 3irin$i #ıs"ı Husserl’in  Jahrbuch für Philophie und phanomenologische  Forschung isi"li yıllığın se#i.in$i sayısında &irin$i yarı" alt &aşlığıyla yayı"lan"ıştır #in$i yarısını ta"a"laya"adığı iin "ev$ut %aliyle <no#san’ olan Varlık ve Zaman  da ele al"aya ve üstesinden gel"eye alıştığı "esele, +else+e veya ontolo)inin i"#Nn te"ellerini at"a# ve &u a"ala +else+i düşün$enin aslına geri dön"e#tir :olayısıyla Heidegger’in &urada i.lediği yol, #endi i+adesiyle &ir +unda"ental ontolo)idir !n$a# Heidegger, soyut &ir ontolo)i siste"i yerine varlığa iliş#in soruyu sorar#en olgusal ve aı"layı$ı &ir ö.ü"le"e yolu i.le"e#tedir Heidegger’e göre, +else+enin aslı ile +else+enin tari%sel &aşlangı$ı +ar#lı şeylerdir (else+enin  &aşlangı$ı, insanın varol"a "invallerinden %are#et edilere# &uluna&ilir nsanın varol"a "invallerinin tü"üne &irden  !asein  insanın #endi +erdi varoluşu ; diyen Heidegger, &u i+adeden varlığa aı#Ioluş’u #astet"e#tedir Heidegger iin  !asein , &ir nesne ya da idea  ol"ayı-, olgusal olara# varolan ve &u varoluşunu <anlayan’, &aş#a deyişle &ir varlı# anlayışını sergileyen, %er dai"  &ir varlı# anlayışı iinde olan &ir varolandır !n$a# sö. #onusu varlı# anlayışı, varlığı olduğu gi&i yani sa+ %aliyle; sun"ayı-, eşitli önyargı ve öngörülerle &ulanı#laştır"ıştır Heidegger’in ya-"aya alıştığı şey, &unları &ir  !asein ö.ü"le"esi yardı"ıyla &elirgin #ıl"a# ve asla in"eye alış"a#tır  !asein ’ın teessüs edi$i ya-ısını aığa ı#art"a# de"e# olan &u ö.ü"le"e Heidegger’e göre ta" anla"ıyla +eno"enolo)i#tir Varlık ve Zaman ’da i.lenen +eno"enolo)i# ö.ü"le"e, insani varoluşun %er%angi &ir &oyut ya da "invalini aığa ı#art"a# iin gere#leştiriliyor değildir 3urada#i a"a, ö.ü"le"eyi &i.a%ati  !asein  ü.erinden ya-"a# ve  &öyle$e  !aseın ’ın #endini anla"asını sağla"a#tır :olayısıyla, &u +eno"enolo)i# anali. aynı .a"an da %er"eneuti# &ir in$ele"edir >#ten, 2F1F s95I96 ; 2.K&-+ 5% M%+&0i"ik M%s%%si / 12 Heidegger’in Lant Lita&ıyla ortaya #oy"aya alıştığı şey, Lant’ın, transendental tasavvur gü$ünü &elirle"eye alışır#en .a"ansallı# sorununu #eş+ettiğini, a"a &u sorunun ü.erine git"e#ten #aındığıdır arlı# ve Ka"an’ın ö.ü de"e# olan &u sorunun #ö#enini Lant’a taşı"a# isteyen Heidegger, &öyle$e sö. #onusu eserin ana +i#rini yeniden teyit et"e ar.usundadır 3u aıdan &u eser Heidegger iin %e" &ir deste#, %e" de "eşruiyet #aynağı niteliğindedir “ Heidegger’in Lant Lita&ı, to-la" dört &ölü"den "eydana gel"e#tedir 3irin$i &ölü"de Heidegger, Lant iin "eta+i.iği te"ellendir"enin neden sa+ a#lın eleştirisi de"e# olduğunu sor"a#tadır O; #in$i &ölü"de Heidegger, insanoğlunun sa%i- olduğu &ilginin sonluluğunu ele al"a#ta, &u #onuda Lant’ın <alı"layı$ı görü’ diye nitelendirdiği ö.ü"le"esine yer ver"e#tedir O; Lant Lita&ının üün$ü &ölü"ünde Heidegger, transendental tasavvur gü$ü ü.erinde da%a ayrıntılı &ii"de dur"a#ta ve onun te"ellendiri$i işlevini ortaya ı#ar"a#tadır O; :ördün$ü ve son &ölü"de Heidegger, Lant’ın uğraştığı "eta+i.iğin te"ellendiril"esine iliş#in i"#Nnları aığa ı#ar"a# niyetindedir >#ten, 2F12G 1F2; 2.:M%+&0i"i*% Gi'i / 1:7 3u eser Heidegger’in 19/5 yılında (rei&urg ?niversitesi yıllarında öğret"enli# ya-tığı .a"anlarda verdiği ders ile aynı adı taşı"a#tadır Eserin te"el #onusunu varlı# sorusu  MURAT KELESG1402.14052 oluştur"a#tadır Lita&ın Meta+i.iğin Be"el Dorusu nedir adını taşıdığı il# &ölü"ün $ü"lesi şöyle  &aşla"a#tadırG 0eden varlı# var da niye da%a .iyade %i&ir şey yo#P şte soru &udur   Heidegger’e göre sorula&ile$e# soruların en &aşta geleni &u sorudurG 0eden varlı# var, neden %i&ir şey yo#P Lita&ın il# &ölü"ü, &u sorunun #a-sa", öne" ve anla"ını ele al"a#tadır :a%a sonra Heidegger, #ita&ın i#in$i &ölü"ünde <  sein ’ sö.$üğünün gra"atiğini ve eti"olo)isini ele al"a#tadır !rdından üün$ü &ölü"de varlığın ö.üne iliş#in sorunun ne de"e# olduğunu in$ele"e#tedir :ört alt &ölü"den "eydana gelen dördün$ü ve son &ölü"deyse varlı# #avra"ına  &en.eyen +a#at +ar#lı olan oluşu", görünüş, düşün"e ve ödev gi&i #avra"ları varlı# #avra"ından ayırt et"e#tedir >#ten, 2F12G 11F; 2.6D;;-#%k N% D%#%k+i'< / 1: Heidegger çalkantılı i!aal "la!arın !a#andı$ı d%ne&de !a'tı$ı açıkla&alar (e detekle!i)i *e!anlardan d"la!ı e&ekli edil&i# (e !eniden +ni(eritede %$ret&enlik ,akkı elde ettikten "nra -rei*rg /ni(eriteinde +#+n&ek e e&ektir3 adı altında (erdi$i der n"tlarından ,aırla!ı' !a!ınladı$ı k+ç+k *ir eerdir. +#+n&enin ne de&ek "ld$ +t+ne ele alın&ı#tır.  Heidegger’in %are#et no#tası, 0iet.s$%e’nin isten "eta+i.iği ve varlı# sorusunun Do#rates ön$esi düşün$e "en&aıdır #i &ölü"den "eydana gelen  !ü"ünmek #e !emektir$  Lita&ının il#  &ölü"ünde Heidegger, ağı"ı.ın &ir ö.ü"le"esini sun"a#ta ve &u ağda en va%i" şeyin %ala düşün"e aşa"asına ge"e"e"i. olduğu"u.u savun"asıdır O; Metnin i#in$i &ölü"ünde Heidegger, ö.elli#le tari%in ve dünyanın &ir tasarı" olara# algılan"asının ne anla"a geldiğini ele al"a#tadır >#ten, 2F12G 12F; 7=ELSE=ESİ Heidegger &ira. al#antılı &ir %ayat yaşa"ıştır =aşadığı &u %ayat ve aldığı eğiti"le &irli#te +else+esi gö. önüne alındığında en öne"li eseri, +else+esini ortaya #oyduğu Varlık ve Zaman  &ile ta"a"lan"a"ış no#san &ir eserdir 3unun yanı sıra as#erli# ya-tığı yıllardan sonra yaşadığı  -si#olo)i# duru" ve &ıra#tığı i.ler, üniversitede aldığı Latoli# eğiti" ve &undan sonradan soğu"ası, &u alanla uğraş"a"ası ve döne"in siyasal gü$ünün yanında ol"ası ve #endi inişliIı#ışlı #ariyerini %i&ir şey ya-"a"ış a"a o# şey ya-"ış gi&i geliyor >.elli#le =unan +else+esi ü.erine ya-tığı se"inerler ve verdiği derslerden iti&aren #ategoriler ve varlı# anla"ında &unu #endine dert edin"esi ve +else+e iin &ir şeyler ya-"aya alış"ası öne"e değer Heidegger’in +else+esi deyin$e %o$ası Ed"und Husserl’ı ve +eno"enolo)iyi an"adan gee"eyi. #isinin et#isini oldu#a &üyü#tür (eno"enolo)iyi varlı# sorunu &ağla"ında #ullanara# #endisine ö.gü +else+e inşa etti Heidegger Varlık ve Zaman ’da <insan’ &u dünyaya öyle$e &ıra#ıl"ıştır ve &u  &ıra#ıl"ışlı# olara# insanın #endi varlığını oluştur"a .orunluluğunu da &era&erinde getir"iştir 3aşlangıta#i &ıra#ıl"ışlı# duru"u #endisi &a#ı"ından ö.gürlüğün yo#luğudur ve tı-#ı ölü"ün #aınıl"a. olduğu gi&i 3u &ıra#ıl"a sei" ya da ter$i%le değil olan &ir duru" değil sei" ya da ter$i%i insan #endi yaşa"ını ileriye doğru #urar#en ya-ar ve ya-tığı &u ter$i%lerle ö.gürlüğünü gere#leştir"e#tedir 3u &a#ı"dan Heidegger’de ölü" #onusu öne"li yer tut"a#tadır  MURAT KELESG1402.14052 Lendi var oluşu"u.un, dolaysı., şü-%e götür"e. şe#ilde +ar#ındayı.dır  nedenle, diye düşünür Heidegger, var oluş sorununu ele al"anın yolu, #endi var oluşu"u.un +ar#ına vardığı"ı.da  &ilin$ine vardığı"ı. şeyin neliğinin görüngü&ili"sel &ir ö.ü"le"esini ya-"a#la &aşlar arlı# eKa"an adlı #ita&ında ya-tığı &udur !ğır, ö.enli, siste"li, neredeyse düşün$eli düşün$eli yürüyere# var oluşu"u.la ilgili &ilin$i"i.i oluşturan &elli &aşlı i-li#leri te# te# ayırır >rneğin, &ilin$e #onu olan &ir alan, &ir tür sa%ne, -erde ya da de#or yani &unun vu#u &ula&ile$eği &ir dünya; ol"asaydı,  &öyle &ir &ilin$e #endi varlığı"ı.ın &ilin$ine sa%i- ola"aya$ağı"ı.ı gösterir :olayısıyla, varlığı"ı. doğası gereği Q&u dünyalıQdır En a.ından &i.i" iin varlı# ile &ir tür dünya, &ir&irinden ayrıl"a. şeylerdir !ynı .a"anda, şu ya da &u şeyin sür"e#te olduğuna dair &ir #avrayış ol"asaydı, yine #endi var oluşu"u.a dair &ir &ilin$i"i. ola"a.dı (a#at &u &ir .a"an &oyutu gere#li #ıl"a#tadır :olayısıyla,   +ar#ında ve &ilin$inde olduğu"u. var oluş, doğası gereği .a"ansaldır =ine, &u .a"ansallı# &ilin$i"i.e yer et"e"iş olsaydı, #endi var oluşu"u.un +ar#ına vara"a.dı# 3i.i &elli &ir &ii"de, en a.ından asgari dü.eyde #aygılandır"ası gere#ir #i onun +ar#ına varalı" Laygı, indirgene"e. &ir öğedir s vs şe &aşlar#en, varlığı"ı.la ilgili  &ilin$i"i.in, da%a ileri &ir ö.ü"le"eye elver"eye$e# #adar dolaysı., doğrudan ve sayda" &ir şey olduğunu varsay"ış ola&iliri.A an$a#, Heidegger &unu reddedere#, varlığı"ı.la ilgili  &ilin$i"i.in, .engin ve derin &ir igörüyle ö.ü"le"esini ya-ar Donuta şu sonu$a vardıG En öne"li yönleriyle &i.i" varlı# #i-i"i.in, öğeleri ge"iş, şi"di ve gele$e# .a"ana #arşılı# gelen ü yönlü &ir ya-ısı vardırA &u yü.den, son ta%lilde varlı# .a"andır  #ita&ın adı da &udur;  Magee, 2F17; ETKİLENDİKLERİ Heidegger +else+e tari%ini iyi &iliyor 3unu öğren$ili# yıllarında #i aldığı dersler ve öğret"enli# yıllarında verdiği derslerden de ı#ara&iliri. >.elli#le varlı# alanıyla ilgilen"esiyle  Presokratik   düşünürlere #adar geri giden &ir düşünsel #ö#en göre&iliri. 3unu en geriye ar"enides’in varlı# %a##ında söyledi#lerinden &aşlatı- yaşadığı döne"in sonuna #adar u.ata&iliri. !nti# +else+eden 2Fyü.yıla #adar, &üyü# &ir yu"a# gi&i ve öne"li olan &u yu"ağı a"a#tır Heidegger de +else+enin yeniden yoru"lan"asını ve yeniden üstünde düşünülü- öne"inin veril"esini de+alar$a &elirt"iştir =ani et#ilendiği ve ü.erine #onuş"a, araştır"a ya-tığı o# isi" vardır !"a &urada #endisini +eno"enolo)iye ve oluşturduğu +else+i ereveye taşıyan #endisinin de &elirttiği dört öne"li isi"e &a#a$ağı. 3u isi"lerA (ran. 3rentano, @arl 3raig, Ed"und Husserl ve ol"a.sa ol"a. !ristoteles 4.1 Franz BRENTANO 3rentano Husserl’ın %o$asıdır (eno"enolo)inin oluşu"unu derinden et#ileyen isi"lerdendir ün#ü ya.dı#larıyla #uru$usuna il%a" #ayna#lığı et"iştir Heidegger ise 3rentano’dan et#ilenişi onun !ristoteles’le ilgili ele aldığı do#tora te.inin #ita-laş"ası ve  &u eserle #arşılaş"asından sonra ol"uştur 3rentano &ir +else+e -ro+esörüdür ve öne"i olara# edi" -si#olo)isinin #uru$usu olara# gösteril"esi söylen"e#tedir =ayınladığı ve Heidegger’inde eline geen eser, !ristoteles’in #ategorilerini ele al"a#ta ve &unu savun"a#tadır   Be.inde !ristoteles’in $etvelinin no#sansı.lığını #anıtla"a# ü.ere yola #oyulan
Related Search
Related Docs
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks